‘Der Kaiser’ Franz Beckenbauer stierf zondag op 78-jarige leeftijd. De beste verdediger aller tijden werd als voetballer en als trainer wereldkampioen. ,,Ik vond hem bepaald niet het prototype van een arrogante Duitser.”
Op het kantoor bij de Duitse voetbalbond hangen twee levensgrote foto’s van Franz Beckenbauer met de wereldbeker in zijn handen. Eentje uit 1990 met de breeduit lachende trainer Beckenbauer naast keeper Bodo Illgner en verdediger Jürgen Kohler op het balkon van het middeleeuwse stadhuis van Frankfurt. De andere is met Beckenbauer als aanvoerder in het smetteloze witte shirt van West-Duitsland, de aanvoerdersband om zijn linkerarm. Naast hem weer een keeper, Sepp Maier. En daarnaast Paul Breitner.
Het omhoog houden van de wereldbeker als speler én trainer zijn de absolute ijkpunten van een voetballoopbaan die zo indrukwekkend was dat Bild maandag in dikke letters kopte Unser Fußball-Kaiser mit 78 gestorben. Franz Beckenbauer kampte al geruime tijd met gezondheidsproblemen, zo vertelden zijn broer Walter en voormalig aanvoerder Lothar Matthäus de laatste maanden al.
Franz Beckenbauer leed de laatste jaren een teruggetrokken bestaan. De dood van zijn zoon Stephan, die in 2016 op 46-jarige leeftijd stierf aan een hersentumor, was daar een van de oorzaken van. Beckenbauer zelf liep in de jaren daarna een ooginfarct op, had hartklachten en zijn geheugen zou hem de laatste tijd ook in de steek hebben gelaten. Zijn vrouw Heidi, zijn voormalig secretaresse met wie hij in 2006 trouwde, vroeg gisteren of de familie niet bestookt kon worden met vragen.
Filmpje van Van Hanegem
In 2019 in aanloop naar de finale van de Champions League meldde zich een jonge student bij Willem van Hanegem met het verzoek of De Kromme alsjeblieft een filmpje kon inspreken voor Beckenbauer. De student zou de Duitser in Madrid een paar vragen mogen stellen en wilde indruk maken met een persoonlijke videoboodschap van een voormalig rivaal.
Van Hanegem toonde zich richting Beckenbauer voor de camera meer dan respectvol. Uiteindelijk zou de boodschap de Duitser niet bereiken, in 2019 liet zijn gezondheid het niet toe om naar het Metropolitano stadion voor Tottenham-Liverpool af te reizen. ,,Met Franz Beckenbauer had ik geen enkele moeite, dat was echt een klassevoetballer”, zegt Van Hanegem. ,,Ik vond hem bepaald niet het prototype van een arrogante Duitser. Neem vroeger Overath, die wilde ik dus wel een schop geven.’’
Als Van Hanegem moest kiezen tussen de twee foto’s waarop Beckenbauer de wereldbeker omhoog hield, zou hij uiteraard die van 1990 kiezen. Maar ook bij het aanzien van die van 1974, direct na de verloren finale, barst hij niet in tranen uit. ,,Beckenbauer was een geweldige speler’’, zegt Van Hanegem. De Duitser speelde in Amerika bij de New York Cosmos met Wim Rijsbergen en Johan Neeskens. Van Hanegem, destijds actief voor Chicago Sting. ging weleens kijken.
,,Dan zaten die Amerikanen te juichen en te schreeuwen als er een één of andere speler afkomstig uit de Engelse tweede divisie weer eens een achterlijke tackle inzette”, zei Van Hanegem. ,,Als Beckenbauer daarna de ene na de andere bal over grote afstand op de stropdas van medespelers legde, bleef het stil. Dat vond ik ongelooflijk. Hij legde de ballen neer waar hij wilde, maar dat publiek herkende de schoonheid van de acties helemaal niet.’’
Volgens Van Hanegem had Beckenbauer humor. Zo kreeg hij vaak vragen over Johan Cruijff, de man die hij in 1974 van de wereldtitel afhield. Wie was er beter, wilden journalisten weten: Cruijff of Beckenbauer? ,,Johan was een betere speler, maar helaas is hij geen wereldkampioen geworden”, zei Beckenbauer dan met een glimlach. Een plagerijtje dat Van Hanegem wel kon hebben.
Net zoals hij na de dood van vriend en ex-ploeggenoot Gerd Müller in juli 2021 een leuke herinnering opdiepte. „Gerd Müller pikte mij voor de wedstrijden op met de auto. Ik was vaak laat en dan toeterde hij ongeduldig. Ik zei dan altijd: rustig, bij Bayern München gaan ze echt niet weg zonder hun sterspelers, Gerd.”
Samen wonnen ze vier landstitels, vier Duitse bekers, drie Europa Cups I, de Europa Cup II en een wereldbeker.
Anti-Duitse sentimenten
In 1986 hield Diego Maradona de trainer Beckenbauer van de wereldtitel, in 1990 in Italië was het wel raak. Twee jaar eerder ondervonden de Nederlandse spelers nog eens hoe voorkomend Beckenbauer was. Als trainer van de Duitsers verloor hij de halve finale van het EK van het Nederlands elftal. De anti-Duitse sentimenten kwamen in het Hollandse voetbalkamp aan de oppervlakte.
Ronald Koeman veegde zijn billen af met het geruilde shirt van Olaf Thon, Aron Winter riep terwijl Lothar Matthäus de pers te woord stond voortdurend ‘Lothar, du hast verloren, Lothar, du hast verloren’. Beckenbauer kreeg het allemaal mee, maar de verliezende coach stapte na afloop de Oranjebus in om de spelers en trainers stuk voor stuk de hand te schudden.
De in 1945 geboren zoon van een postbode uit Beieren is waarschijnlijk de beste verdediger aller tijden. Hij werd twee keer uitgeroepen tot Europees voetballer van jaar. Hij won met West-Duitsland het EK 1972 en het WK 1974.
Al in 1966 stond hij als 20-jarige in een WK-finale, de wedstrijd die West-Duitsland op Wembley verloor van Engeland. Beckenbauer was toen nog rechtshalf, net als op het WK van 1970 in Mexico. Dat toernooi speelde hij een wedstrijd met een mitella om zijn arm vanwege een schouderblessure en de Duitse coach had al zijn wissels al gebruikt. Later zou hij dus de speler in het hart van de verdediging worden.
Na dertien jaar bij Bayern München verhuisde hij in 1977 naar de New York Cosmos om met Pelé samen te spelen. Hij keerde nog terug naar de Bundesliga om in Hamburg als 37-jarige zijn profloopbaan af te sluiten. Hij pakte er nog zijn vijfde Duitse landskampioenschap.
In opspraak als bestuurder
Na zijn actieve carrière werd Beckenbauer succesvol als trainer bij Bayern en Olympique Marseille en zoals gezegd als bondscoach. Van 1994 tot 2009 was hij president van FC Bayern München, later werd hij erepresident.
Als bestuurder raakte hij in zijn nadagen nog flink in opspraak. Beckenbauer bleek bij de wijze waarop hij de organisatie van het WK in 2006 voor Duitsland had binnengesleept zijn boekje te buiten te zijn gegaan. Justitie in Zwitserland deed in 2015 een onderzoek. Beckenbauer werd verdacht van fraude en witwassen, hij zou in 2005 een bedrag van bijna tien miljoen euro hebben overgemaakt aan Mohamed bin Hammam, lid van het uitvoerend comité van de FIFA. De beroemde Duitser ontkende, in 2020 vond justitie dat de zaak verjaard was. Beckenbauer werd niet vervolgd.
De ARD brengt maandagavond een fraaie documentaire over het leven van Der Kaiser in beeld. De man die op 78-jarige leeftijd, een paar maanden voor het EK in Duitsland, stierf. De wereld op de avond van zijn sterfdag achterlatend met de fraaie beelden waarop de elegante, opkomende libero alles met fabelachtige techniek deed.
