Toen Jutta Leerdam woensdagochtend Thialf binnenliep, kon ze er niet omheen. Het gigantische billboard bij de entree van het Heerenveense ijspaleis, dat de toeschouwers dit weekeinde welkom heet voor de Europese kampioenschappen, pronkt vooral met haar beeltenis. „Zo, hallo”, zei de Nederlands sprintkampioene tegen zichzelf, „the pressure is on.”
Na het gewonnen NK ziet de schaatswereld Leerdam als favoriet voor de Europese sprinttitel, die vanaf vrijdagavond in Friesland wordt betwist. „Ik dacht heel even, toen ik binnenkwam: ben ik dat? Maar dit hoort erbij. Wel leuk ook, zo’n grote poster. Het gaat ook gewoon heel goed met me. Ik denk dat dit mijn beste week van het seizoen is. Ik rijd gewoon heel goed, alle klappen op het ijs zijn raak. Normaal gesproken vind ik het nooit goed genoeg. Maar voor deze week kan ik alleen maar zeggen: ja, het gaat best goed.”
De 26-jarige ’s-Gravenzandse oogt in de aanloop naar de EK Sprint relaxed, zoals ze het hele seizoen al ontspannen oogt. Geen stress zoals vorig schaatsjaar, toen haar wankele enkel vaak onderwerp van gesprek was en haar prestaties daardoor soms zwaar tegenvielen. Tussendoor bleek haar moeder ook nog eens ernstig ziek. Daar kwam afgelopen voorjaar de geboorte van een eigen ploeg nog bij. Op de huidige jaargang valt weinig aan te merken, behalve dan dat ze twijfelt welk schoeisel haar nou sneller maakt: een nieuw stel of het oude paar.
Jutta Leerdam over haar moeder
„We hebben het nu allemaal goed onder controle”, bevestigt Leerdam. „Wat betreft mijn moeder: die is gelukkig genezen verklaard van slokdarmkanker. Dat leidde vorig jaar natuurlijk ook af, vooral omdat iedereen me er vaak mee confronteerde. Door te vragen hoe het met haar ging. Het was natuurlijk ook nogal wat: ik moest de 500 meter op het WK schaatsen toen ze op de IC lag. Nu ben ik zorgenvrij. Dat scheelt echt. Ze zit weer op de tribune, aan niets is te merken dat ze dit heeft meegemaakt. En bij mij draait alles weer om schaatsen.”
Kampioen Jutta Leerdam tijdens de huldiging na de tweede dag van het Nederlandse kampioenschap sprint.
Leerdam heeft van dit schaatsjaar een groot experiment gemaakt. De keus voor de juiste schoenen is daar een perfect voorbeeld van. Na het EK beslist ze of ze het jaar afmaakt op de nieuwe of op de oude. En of ze daarmee ook ten strijde trekt op de Winterspelen van 2026, het toernooi waarop ze haar droom om goud te winnen wil waarmaken. Wat de voorlopige conclusies zijn van haar experimenten?
Jutta Leerdam over haar schoeisel
Leerdam: „Dat ik op verschillende schoenen hard kan rijden. Dat risico durfde ik eerst nooit te nemen. Dit jaar doe ik dat gewoon. Ook al sta ik daardoor een keertje naast het podium, ik moet gewoon dat risico nemen. Ik wil nu alles uitsluiten voor volgend jaar. Dan moet alles perfect zijn. Ik ben mijn fijngevoeligheid weer aan het terugkrijgen. Daarom zie ik dit jaar echt als een opbouwjaar.”
“Bij mijn moeder is aan niets te merken wat ze heeft meegemaakt”
Afgelopen voorjaar besloot Leerdam al haar ervaring te bundelen in een individueel traject, waarbij ze weer wordt gecoacht door Kosta Poltavets. De geboren Oekraïner uit Heerenveen, die ze al sinds haar tienertijd kent en die haar als volwassene in 2022 onder meer naar de sprintwereldtitel in Hamar en olympisch zilver op de kilometer in Peking gidste. „Kosta heeft echt een soort van laserogen. Elke kleine minibeweging, hij ziet alles. Hij klokt ook bijna met zijn ogen. Hij kan mijn tijd al zeggen voordat ik over de finish kom. Het is gewoon iemand met wie het supergaaf is om te werken. Dat vind ik fijn, want ik kan bij hem ook altijd spiegelen: is het wel of niet goed? Dat maakt het voor mij makkelijk.”
Kan Jutta Leerdam meerdere wegen inslaan?
Of hun band in de loop der jaren is veranderd? Leerdam denkt eigenlijk van niet, maar wellicht een beetje. „Ik ben als persoon onbewust zelfverzekerder geworden. Ik denk nu dat er meerdere wegen naar Rome leiden. Dat heeft me zelfverzekerder gemaakt. Want toen werkte dit en dat ook. Vroeger dacht ik echt: er is een weg, een schoen, een alles. Nu denk ik: ik kan op meerdere schoenen hard rijden. Ik kan dus meerdere wegen inslaan. Ik denk daarom nu te weten wat voor mij het beste is. Dat besef is gekomen omdat je ouder wordt, omdat je ervaring hebt en omdat je iets meer zelfvertrouwen hebt. En als mijn lichaam goed is, weet ik gewoon dat ik hard kan rijden.”
Behalve Poltavets wil Leerdam ook de invloed van haar andere coaches, zoals Daniel Greig, Thomas Geerdinck en Michel Mulder niet onvermeld laten. Die kent ze uit vroeger tijden. Die mannen zijn aangesloten bij Team Novus, waarbij Leerdam zeer regelmatig aansluit om mee te trainen. „Ik heb de beste mensen om me heen geselecteerd. Zij helpen mij naar het volgende niveau toe, geven me nieuwe inzichten. Ook de materiaalmannen met wie ik werk, koppelen alles terug naar m’n techniek. Beter kan ik het niet hebben.”
Jutta Leerdam zegt dat ze als persoon onbewust zelfverzekerder is geworden. „Ik denk nu dat er meerdere wegen naar Rome leiden.”
Geen stress en obstakels voor Jutta Leerdam
Geen stress, geen obstakels, precies zoals Leerdam het bedacht had. „Ik had dit voorjaar al nul stress, ook omdat KaFra er als sponsor meteen instapte. En ik had door mijn sponsors via social media al een basis. Ik kan dit doen, omdat ik vanaf jonge leeftijd mijn social media heb opgebouwd. Ooit stonden schaatsen en mijn social media los van elkaar. Maar op een bepaald moment wist ik wel dat het mijn sport zou ondersteunen. En dus ook de sport groter zou maken. Ik kan mensen naar het schaatsen toetrekken en meer kinderen inspireren om hetzelfde te gaan doen. Daar ben ik wel heel trots op. Ik ben ook heel trots op alle vrouwen die ik inspireer. De berichten die je krijgt van vrouwen die gewoon zeggen van dat ze het niet normaal vinden wat je doet. Dat het heel veel voor hen betekent. Dat vind ik wel iets heel moois aan dit hele verhaal. Ik kijk misschien wel op een andere manier naar het leven of naar mijn carrière dan veel anderen. Ik wil er gewoon alles uithalen en hoop mensen daar mee te inspireren. Heel veel vrouwen ook, om hun ogen open te houden. En niet zomaar met de massa mee te gaan. Het is vaak een keuze. Ik vind het leukste om te lezen als een moeder schrijft dat haar dochter een fan is van mij en nu ook wil schaatsen of sporten. Dat is eigenlijk het allermooiste.”
Maar goed, nu eerst het gevecht om de Europese titel. Of Leerdam haar baanrecord op de 1000 meter (1.12,80) kan breken? „Ik weet niet of dat lukt, ik hoop het wel. Maar ik wil in elk geval een 1.13 rijden met een rondje 26. Dat zou ik gewoon heel fijn vinden.” Dat zou wel consequenties hebben, weet ze nu al: „Want dan wordt die keuze wel moeilijker of ik nou terug ga naar mijn oude schoenen of niet.”
Bron: Telegraaf.nl
