Aandeelhouders van De Kuip moeten komende week een knoop doorhakken over een al jarenlang gewenste eenwording van Stadion Feijenoord NV en de betaald voetbalorganisatie Feyenoord. Tegelijkertijd wil de club het belang in het stadion uitbreiden naar 95 procent.
Voor dringend onderhoud aan De Kuip is een miljoeneninjectie noodzakelijk, die de BVO Feyenoord daarna bereid is te doen. Toch zit de Feyenoord-familie in een spagaat. Waarom is groen licht donderdag cruciaal voor zowel de club als het stadion?
AC Milan en Inter breken San Siro af
AC Milan en Inter hebben begin deze maand samen het iconische San Siro-stadion gekocht voor 197 miljoen euro. Het eerste wat beide topclubs nu gaan doen, is het stadion afbreken en op dezelfde plek een geheel nieuw stadion voor 71.500 toeschouwers neerzetten.
Dat lijkt een rigoureuze stap, maar die achten AC Milan en Inter noodzakelijk om zowel aan de eisen van deze tijd te gaan voldoen als veel meer winst te halen uit hun gezamenlijke stadion. Clubs die een stadion in eigendom hebben, halen daar miljoenenwinsten uit en kunnen zelf bepalen welke vernieuwingen of aanpassingen ze willen aanbrengen in de toekomst.
Jaarlijks zo’n 1,5 miljard euro in stenen of vernieuwingen van stadions gestoken
In Europa zijn er 88 voetbalclubs die eigenaar zijn van het stadion waarin ze spelen. Dan zijn er ook nog 62 clubs die in een stadion zitten waarbij ze in een apart bedrijf mede-eigenaar zijn of waar de clubeigenaar tegelijk het stadion bezit. In Europa wordt jaarlijks gemiddeld zo’n 1,5 miljard euro in stenen of vernieuwingen van voetbalstadions gestoken.
Het gros van de clubs die geld steken in hun stadions, nieuwbouw of verbouw, zit in de top-5 voetballanden en dat is geen verrassing. In Engeland, Spanje, Frankrijk, Duitsland en Italië heeft men ook de grootste opbrengst op wedstrijddagen, waarbij de clubs met een eigen stadion voorop lopen.
PSV eigenaar Philips Stadion
In Nederland maakt PSV als BVO grote stappen, omdat het als eigenaar van het Philips Stadion zelf kan beslissen over verbouwingen of een uitbreiding, zoals nu gepland staat. Het hele stadion is afbetaald, al betaalt PSV dankzij de veelbesproken gronddeal met de gemeente jaarlijks 2,5 miljoen euro aan erfpacht en huur van een parkeerterrein. Toch is dat peanuts, minder dan 3 procent van de begroting. En PSV verhuurt het stadion dan ook nog tal van keren voor concerten.
Ajax heeft via toenmalig directeur Edwin van der Sar in de gouden periode van de club na mega-transferwinsten geprobeerd volledig eigenaar van de Johan Cruijff ArenA te worden en die wens bestaat nog altijd. Want de club (voor slechts 13 procent eigenaar) worstelt met een keiharde en zakelijke huurdeal. Voor 10 miljoen euro per jaar heeft Ajax nog steeds nauwelijks wat te zeggen over het stadion.
Jaloerse blik richting Bayern München
Met een jaloerse blik wordt vaak gekeken naar Bayern München, dat samen met 1860 München de Allianz Arena bouwde, maar inmiddels alleen eigenaar is en elk jaar miljoenen genereert uit het stadion.
AZ bofte dat het na het faillissement van DSB voor een appel en een ei (15 miljoen euro) het AFAS-stadion kon terugkopen van een groep investeerders, die het even in bezit kregen. AZ haalt sindsdien aanzienlijk meer inkomsten uit het stadion en had alleen de pech dat het dak een keer instortte.
Hoe Stadion Galgenwaard in Utrecht eruit zal zien na de verbouwing. De ’open hoeken’ zijn daarbij verdwenen.
FC Utrecht werd zoals bekend nog niet zo lang geleden ook eigenaar van het eigen stadion De Galgenwaard. De club heeft grote plannen bekendgemaakt, gaat de hoeken van het stadion dichtbouwen en rond het stadion komen meer dan duizend nieuwe woningen. De bouw van woningen aan het stadion gaat in fases, waardoor de wedstrijden gewoon kunnen doorgaan.
ECV-directeur Jan de Jong zit namens Nederland in het bestuur van de European Leagues en heeft het afgelopen jaar veel kennis uitgewisseld met bestuurders van La Liga (Spanje) en de Premier League (Engeland). ,,Binnen de European Leagues is dit een heel actueel onderwerp. De grote clubs streven naar volledige zeggenschap en zijn stuk voor stuk uit op het verkrijgen van de aandelen van hun stadion. Dat gebeurt niet zonder reden’’, zegt De Jong. ,,Een van de belangrijkste redenen is dat een club in een keer heel veel meer waarde vertegenwoordigt met een stadion als eigen bezit.’’
Daarmee is het interessanter voor banken en investeerders om geld te lenen aan een club die wil verbouwen of nieuwbouw wil doen. De Jong: ,,Het is een manier om aan kapitaal te komen richting de toekomst. Je bent een veel grotere partij door het bezit van vastgoed. Dat is nog los van de vrijheid van handelen en de efficiëntie, want er zijn geen dubbele directies, administraties of ruzies over prioriteiten. Alles komt in eigen beheer.’’
Renovatieplan architect Nanne de Ru
Bij Feyenoord wijst een deel van de aandeelhouders op een nieuw renovatieplan, dat architect Nanne de Ru heeft gelanceerd via de media. Een renovatie van 350 miljoen euro. Feyenoord heeft eerder al gesteld dat alle plannen zonder een keiharde businesscase onmogelijk kunnen worden besproken en garanties voor financiering ontbreken ook in dit plan.
Erwin Pakasi, een van de grootste stadionexperts in Nederland, heeft al geconstateerd dat het hele mobiliteitsonderdeel met parkeren niet is meegenomen in het plan. ,,En dat scheelt zo 100 miljoen euro. Die moet de gemeente dan gaan ophoesten? En ook voor dit plan moet de Coen Moulijnweg (doorgangsweg richting de ring van Rotterdam, red.) worden versmald of verlegd. Wéér een heel dure ingreep.’’
,,Feyenoord zit met een ontzettend oud stadion en een enorme investeringsbehoefte. Er moet nu wat gebeuren aan De Kuip wegens zwaar achterstallig onderhoud én er moet voor de lange termijn een oplossing komen.’’
Jan de Jong, die niet alleen binnen de European Leagues extra informatie krijgt maar ook als directeur van Feyenoord nog met het stadiondossier te maken had, stelt dat er bijna geen bank meer is die geld in renovatie wil steken. ,,Er is één bank, Goldman Sachs, die de financiering heeft gedaan voor de renovatie van het stadion van Olympique Marseille. Dat was eens en nooit meer, hebben ze gezegd. Een te dure les.’’
Noodklok
Pakasi, die medebedenker van een groot plan was waarbij een nieuw stadion zou worden gebouwd met een verbinding aan een Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)-station voor trein en tram op Rotterdam-Zuid pal voor de nieuwe Kuip en ook minimaal 1500 parkeerplaatsen onder het stadion had ingecalculeerd (het dubbele van nu), luidt de noodklok.
,,De tijd dringt. In 2040 is het met De Kuip echt voorbij. Dat betekent dat je in 2035 moet beginnen met bouwen. Maar die 10 jaar heb je ook niet meer om te wachten. De gemeente plant het gebied rond De kuip vol. Zelfs als je zou renoveren, los je de stedenbouwkundige problemen niet op. De stadiondriehoek wordt straks gebruikt voor woningbouw.’’
Rotterdamse architect Rem Koolhaas biedt hoop
Volgens Pakasi kan het beroemde OMA-project, van de Rotterdamse architect Rem Koolhaas en zijn mensen, dat deels in de rivier zou worden gebouwd, aangepast nog altijd worden gebruikt om deels op de huidige plek van De Kuip te plaatsen. Daarmee zouden ook de concerten terug naar Rotterdam kunnen komen. De voetbalclub moet in zijn ogen nadenken over een toekomstbestendig en winstgevend stadion dat een integrale verbinding heeft met een groot openbaar vervoersknooppunt op Zuid, dat de parkeerproblemen grotendeels kan wegnemen.
De aandeelhouders die maandag hun stem moeten uitbrengen lijken een zware verantwoordelijkheid te dragen richting de toekomst van hun club. Het aantal opties was al op de vingers van één hand te tellen, maar eigenlijk zijn er nog slechts twee vingers over op die hand…
Bron: Telegraaf
Foto: ANP/HH
