Ja, Guus Hiddink is een uitgebluste ouwe sok. Dat ziet iedereen. Maar hoe zit het eigenlijk met het Oranjepubliek? Zit daar soms meer pit in?
Wat de mensen de laatste dagen roepen over Hiddink is allemaal waar. Te oud, voelt de passie niet meer, heeft zich op het bondscoachschap verkeken.
Dat de spelers best wat talent hebben, maar verrekt weinig scherpte en karakter tonen, lijkt me ook een even ergerniswekkende als correcte observatie.
Maar laten we er een andere aloude Oranje-ergernis bij halen. Dat Oranjepubliek! Hoeveel recht heeft dat eigenlijk op een bondscoach en een spelersgroep die bereid zijn te sneuvelen voor het vaderland? Hoort daar niet een passende entourage bij?
Is het eigenlijk niet zo dat de Oranjefans, na een onverwacht fijn WK, weer gewoon het Oranje krijgt voorgeschoteld dat bij ze past?
Even terug naar Nederland-Kazachstan van 10 oktober, die wedstrijd waar sinds IJsland geen mens meer over lult, maar die ook al vrij gênant was.
We schrijven het begin van de tweede helft. Nederland staat met 1-0 achter en krijgt een hoekschop te nemen. Klaas-Jan Huntelaar maait met de armen om het publiek op te zwepen, hij brult richting de tribune, smekend om steun.
TROS Muziekfeest
De camera zoomt in op het tribunevak. Twee grieten zitten schaterlachend een selfie te maken. Een man zit ontspannen te bellen. Een groepje vrienden maakt olé-olé gebaren, handjes boven de hoofden, alsof ze bij de opnamen van TROS Muziekfeest Op Het Plein zitten in plaats van bij een wedstrijd van het nationale voetbalelftal, die ook nog eens helemaal mis dreigt te lopen.
Ik zag bij niemand testosterondamp uit de oren spuiten. Niemand stond met vuur in de ogen te proberen die 1-1 tegen de touwen te schreeuwen. Ik heb de hele avond geen enkel massaal gezongen nationaal strijdlied gehoord.
In plaats daarvan zat men voor het oog van de camera te gapen, te zwetsen, schijtlollig te doen en aan zijn kont te krabben. Bij een achterstand van 1-0 tegen Kazachstan. Ik hoor mensen vaak zeggen: Oranjepubliek is doodstil. Dat is niet zo. Het is nog veel erger: Oranjepubliek roezemoest. Oranjepubliek klinkt als een theaterfoyer tijdens de pauze. Men keuvelt. Dat is véél erger dan stilte.
Met stilte is helemaal niets mis. Sterker: stilte is een zeer onderschat onderdeel van gepassioneerde stadioncultuur.
Nergens kan het zo prachtig stil zijn als in een intens meelevend voetbalstadion. In een stadion, volgepakt met mensen die werkelijk hart voor de zaak hebben, is het soms alsof de spanning honderdduizend longen even vacuüm trekt, al is het maar in de seconden voor een kansrijke vrije trap. Stadiongeluid hoort te dansen op de golven van de wedstrijd, van stilte tot extatisch gejuich vanuit de tenen.
Oranjefans zijn van het poldermodel: ze maken nooit echt lawaai en juichen alsof iemand Lingo heeft, maar ze houden ook nooit even gespannen de kaken op elkaar. Bij wedstrijden van Oranje klinkt continu het volièregeluid van kwebbelend gezelligheidspubliek: de soundtrack van de onverschilligheid.
Uitgebluste wijkagent
Tijdens het WK zat er gedurende een maandje pit in Oranje, met dank aan een methodische veldheer die maandenlang over het dossier Oranje gebogen zat, leesbril op de neus. Elk scenario duizend keer doorgenomen. De beste zijn? Onmogelijk. Maar het maximale eruit halen? Ja. Ten koste van alles.
Nu heeft Oranje een uitgebluste wijkagent die niet eens meer de scherpte heeft om na een wedstrijd iets samenhangends te zeggen, laat staan om dag in dag uit het allerbeste uit een groep voetballers te halen.
Dat is op zichzelf al triest genoeg, zo’n pantoffeltrainer die in zijn hoofd al gepensioneerd is. Maar nog veel triester is het feit dat we niet beter verdienen, met ons labbekakkerige kaarten-via-de-zaakcultuurtje.
Nationalisme? Agressie? Ik wil er geen pleidooi voor houden, en voor geweld al helemaal niet, maar Oranjepubliek dat van beide volledig vrij is, is suf pluimvee dat van een stadion een strontvervelende plek maakt.
Ook dáár moeten we, in de discussie over de teloorgang van ons nationale voetbal, misschien maar eens over nadenken: dat een vurig Oranje wellicht begint bij onszelf.
Door: NU.nl
